Wybierz język: 
polskiangielskiniemieckisłowacki
 Szukaj   : 
Logowanie>>
Mapa strony >>


Muzeum im. Stanisława Fischera w Bochni
zaprasza do obejrzenia wystawy

                              Więcej niż szkoła

poświęconej dwóchsetletnim dziejom dawnego Gimnazjum i kontynuującemu jego tradycje Liceum Ogólnokształcącemu im. Króla Kazimierza Wielkiego w Bochni

 
gimnazjum.jpg


Bad Salzdetfurth 29.08.2008.

Jak to się zaczęło


Początki kontaktów pomiędzy Bochnią i Bad Salzdetfurth sięgają wiosny 1996 roku. Przybyły wówczas na Biennale Ekslibrisu w Malborku, wybitny artysta-grafik Henryk Feilhauer, mieszkający od 1988 r. w Bad Salzdetfurth, odwiedził również Bochnię w towarzystwie burmistrza jednej z dzielnic tego miasta – Bodenburga – Hartmuta Oppermanna. Obaj spotkali się z ówczesnym burmistrzem Bochni Teofilem Wojciechowskim. Bochnia była Henrykowi Feilhauerowi miastem dobrze znanym. Wiosną 1985 r. zaprezentował przecież w bocheńskim muzeum wystawę swoich znakomitych miedziorytów. Mieszkając wtedy w Gdyni, utrzymywał częste kontakty z tutejszymi bibliofilami, członkami Towarzystwa Przyjaciół Książki – prezesem oddziału bocheńskiego Janem Flaszą i sekretarzem Mieczysławem Rudkiem. Po Ogólnopolskim Walnym Zjeździe Towarzystwa Przyjaciół Książki, który odbył się w Bochni dziesięć lat później – 25 i 26 listopada 1995 r.– Henryk Feilhauer, za pośrednictwem prezesa Zarządu Głównego TPK Michała Hilchena, zaproponował nawiązanie kontaktów pomiędzy naszymi miastami.

Inicjatywa Feilhauera została podjęta przez dyrektora Muzeum im. Stanisława Fischera Jana Flaszę, który zainteresował możliwością nawiązania kontaktów z miastem górniczym w Dolnej Saksonii władze samorządowe Bochni. Niestety nagła śmierć Henryka Feilhauera, w dniu 1 stycznia 1999 r. stała się niepowetowaną stratą, nie tylko dla środowiska artystów i bibliofilów, ale także dla wzajemnych kontaktów pomiędzy Bochnią i Bad Salzdetfurth. Można bez przesady powiedzieć, że Henryk Feilhauer był ambasadorem kultury polskiej i ambasadorem Bochni w Niemczech. Każdy, kto miał szczęście  poznać tego niezwykłego artystę i człowieka, musi pozostać pod wrażeniem jego promieniującej ciepłem osobowości. Następstwem wspomnianego pobytu w Bochni Feilhauera i Oppermanna była oficjalna wizyta delegacji miasta Bad Salzdetfurth w Bochni od 20 do 23września 1996 r., w składzie: burmistrz Reiner Wegner, wiceburmistrzowie Reinhard Nipp i Wolfgang Dettmeer, dyrektor Urzędu Miejskiego Erich Schaper, Hartmut Oppermann i Henryk Feilhauer. Goście zwiedzili miasto, m. in. kopalnię soli i muzeum, odwiedzili także Kraków. Z kolei, od 7 do 11 marca 1997 r. na zaproszenie burmistrza Reinera Wegnera przebywała w Bad Salzdetfurth oficjalna delegacja Bochni w składzie: burmistrz Teofil Wojciechowski, wice burmistrz Krystyna Szydłowska, radni Piotr Zięba, Stanisław Nowacki, Janusz Śliwa, dyrektor Muzeum Jan Flasza, redaktor naczelny “Kroniki Bocheńskiej” Przemysław Konieczny. Podczas spotkań, które odbyły się na ratuszu, dyskutowano nad formułą dalszych kontaktów, wskazując zarazem nie tylko na konieczność podpisania oficjalnego porozumienia o partnerstwie ale przede wszystkim wypełnienia go treścią poprzez wzajemne kontakty w dziedzinie kultury, sportu, turystyki. Szczególny nacisk położono na konieczność tworzenia sprzyjających warunków dla kontaktów pomiędzy młodzieżą obu miast, naukę języka i związki indywidualne pomiędzy ludźmi i poszczególnymi rodzinami. Zwiedzono wtedy kopalnię w Bad Salzdetfurth, obiekty sanatoryjne, rekreacyjne a także szkoły. Wskazywano na pożytki, jakie mogą płynąć dla obu miast z wymiany doświadczeń w zakresie przekształcania kopalń z przedsiębiorstw wydobywczych w rekreacyjno-sanatoryjne. Ponownie delegacja Bad Salzdetfurth, na czele z burmistrzem Reinerem Wegnerem, przebywała w naszym mieście od 29 maja do 1 czerwca 1998 r., biorąc udział w uroczystych obchodach Ośmiu Wieków Bochni. Nasi goście uczestniczyli we mszy świętej odprawionej w kaplicy św. Kingi w kopalni soli (przybyli tam z pocztem sztandarowym Związku Górników), w uroczystej sesji Rady Miejskiej, która odbyła się w komorze Ważyn, w inauguracji Dni Bochni na rynku oraz w uroczystości odsłonięcia tablicy pamiątkowej przy szybie Sutoris. Zwiedzili ponadto atrakcje powiatu bocheńskiego – zamek wiśnicki, Lipnicę Murowaną z kościółkiem św. Leonarda, Kamienie Brodzińskiego i Żegocinę. Prawie dokładnie w tym samym czasie trampkarze bocheńskiego Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji uczestniczyli w odbywającym się w Bad Salzdetfurth, 33. Międzynarodowym Młodzieżowym Turnieju Piłkarskim, odnosząc bezapelacyjne zwycięstwo. Od 2 do 6 lipca 1998 r. przebywała w Bad Salzdetfurth liczna reprezentacja bocheńska złożona z przedstawicieli władz miasta oraz orkiestry górniczej kopalni soli. Nasi przedstawiciele uczestniczyli w uroczystych obchodach 100. rocznicy Związku Górniczego “Glückauf”. Orkiestra pod batutą kapelmistrza Stanisława Chodorowskiego koncertowała na ulicach miasta, w parku zdrojowym, a także podczas uroczystego nabożeństwa ekumenicznego w kościele św. Jerzego. W tym samym 1998 r., od 7 listopada do 6 grudnia, muzeum bocheńskie prezentowało na ratuszu w Bad Salzdetfurth wystawę Górnicza Bochnia – dawniej i dziś autorstwa Jana Flaszy i Janiny Kęsek. Ekspozycję poświęcono dziejom, zabytkom, kulturze i życiu współczesnemu Bochni, ze szczególnym uwzględnieniem problematyki górniczej. Wyrazem coraz żywszych kontaktów partnerskich pomiędzy Bochnią i Bad Salzdetfurth był kolejny pobyt naszych przyjaciół w Bochni od 8 do 11kwietnia 1999 r. Na zaproszenie burmistrza Bochni Wojciecha Cholewy przybyli wtedy: burmistrz Reiner Wegner, wicedyrektor miasta Friedel Möker, dyrektor Wydziału do spraw Kultury i Młodzieży Rolf Jacobs, Dyrektor Muzeum Ernst Mundel, honorowy przewodniczący Związku Górniczego “Glückauf” Hildebrand Krems, członkowie Związku: Johann Ludyger, Gustaw Bayer i Karl Heim Barthoff. Goście spotkali się z władzami Bochni, uczestniczyli w spotkaniu muzealnym z twórcą Sceny Plastycznej KUL Leszkiem Mądzikiem i obejrzeli spektakl pt. Kir w kopalni soli, zwiedzili ponadto Gimnazjum Nr 1, Koryznówkę oraz zespół pokarmelicki w Wiśniczu, Puszczę Niepołomicką z rezerwatem żubrów, Kopalnię w Wieliczce, Skamieniałe Miasto w Ciężkowicach. W dworze w Kąśnej Dolnej wysłuchali koncertu w wykonaniu Janusza Olejniczaka i Andrzeja Bauera, zaś w bazylice św. Mikołaja chóru Pueri Cantores Sancti Nicolai. Jesienią 1999 r. z inicjatywy Burmistrza Miasta zawiązał się w muzeum zespół do spraw kontaktów partnerskich pomiędzy Bochnią i Bad Salzdetfurth, któremu przewodniczy Jan Flasza. W jego skład wchodzą przedstawiciele rozmaitych środowisk opiniotwórczych. W dniu 7 maja 2000 r. w Muzeum im. Stanisława Fischera otwarto uroczyście wystawę poświęconą Bad Salzdetfurth, przygotowaną przez tamtejsze Muzeum Soli i Potasu pod kierunkiem Ernsta Mundela. W wernisażu licznie uczestniczyli mieszkańcy Bochni i Bad Salzdetfurth oraz przedstawiciele władz obu miast, na czele z burmistrzami: Reinerem Wegnerem i Wojciechem Cholewą, którzy następnie odbyli spotkanie robocze.
W przeddzień otwarcia wystawy odbyło się spotkanie robocze Zarządu Miasta Bochni, Zarządu Powiatu Bocheńskiego i władz Bad Salzdetfurth. W oparciu o prezentowaną wystawę Biuro Promocji i Rozwoju Miasta Bochni oraz Muzeum im.
 Stanisława Fischera zorganizowały konkurs wiedzy o Bad Salzdetfurth, w którym wzięło udział kilkudziesięciu uczniów bocheńskich gimnazjów i szkół średnich. W nagrodę dziesięcioro laureatów mogło wyjechać w październiku do Bad Salzdetfurth i zwiedzić wystawę EXPO 2000 w Hanowerze. Miało to miejsce podczas kolejnej wizyty przedstawicieli naszego miasta w Bad Salzdetfurth (członkowie Zarządu Miasta z burmistrzem Wojciechem Cholewą i Rady Miejskiej przewodniczącym Janem Olszewskim, nauczyciele, uczniowie, członkowie zespołu Halio Band i młodzi tancerze, którzy występowali w parku zdrojowym). Były spotkania z władzami Bad Salzdetfurth na ratuszu oraz z nauczycielami i młodzieżą w szkołach. Zwiedzić mogliśmy również znakomite ośrodki kultury z cennymi zabytkami – miasta Hildesheim i Goslar. Podpisanie umowy o partnerstwie, 21 kwietnia 2001 r., jest oczywiście w jakimś sensie podsumowaniem dotychczasowych, pięcioletnich naszych, obopólnych działań w tym zakresie, ale przede wszystkim fakt ten otwiera kolejny rozdział we wzajemnych kontaktach pomiędzy Bochnią i BadSalzdefurth, dla których porozumienie stanowi jedynie ramy. Treścią wypełniać je bowiem będą mieszkańcy obu miast.
Krótka prezentacja Bad Salzdetfurth

Piętnastotysięczne Bad Salzdetfurth, to obecnie miasto o charakterze uzdrowiskowym. Położone jest na przedgórzu Gór Harzu, nad rzeką Lammą, kilkanaście kilometrów na południe od znanego ośrodka nauki i kultury Hildesheimi niewiele ponad trzydzieści kilometrów od Hanoweru. Swój rozwój zawdzięcza przede wszystkim eksploatacji soli oraz dogodnemu położeniu przy szlaku frankfurckim. Początkowo było własnością biskupów z Hildesheim a także rodów rycerskich, między innymi Konrada von Steinberg. Od XI w. działały na terenie dzisiejszego Bad Salzdetfurth warzelnie soli, przynoszące znaczne dochody jego mieszkańcom.
W 1194 roku wspomniany von Steinberg sprzedał 4 panwie solnek klasztorowi w Lamspringen. Na początku XV w. działały w Bad Salzdetfurth już 33 panwie wrzelnicze! Znaczny wpływ na życie miasta wywarł związek warzelników soli pod nazwą Gilde. Z 1391 r. pochodzi najstarsza pieczęć i herb Bad Salzdetfurth, w którym znajduje się kadź solna i trzy haki do jej podwieszania
. Miejscowość dotkliwie odczuła burzliwe czasy reformacji, była niszczona przez wojny, powodzie i pożary. W 1695 r. pożar niemal doszczętnie zniszczył Bad Salzdetfurth, spłonął między innymi gotycki kościół św. Jerzego. Sól warzoną utyskiwano aż do 1948 r. (w tamtejszym muzeum można zobaczyć proces warzenia i zakupić uzyskaną w jego wyniku sól). Jednakże już w 2. połowie XIX w. produkcja soli warzonej uległa poważnemu zahamowaniu. Było to skutkiem aneksji Księstwa Hanowerskiego przez Prusy w 1866 r. i położenie nacisku na pozyskiwanie soli znacznie tańszym sposobem górniczym. Bad Salzdetfurth ponownie przeżyło rozkwit gospodarczy z chwilą podjęcia, w 1898 r. na szeroką skalę, wydobycia soli potasowych. Znacznie zwiększyła się liczba mieszkańców, znajdujących zatrudnienie w kopalni i w pracującym na jej potrzeby rzemiośle. Gwałtowny wzrost zapotrzebowania na nawozy sztuczne spowodował wybicie w latach 1907 - 1913 dwóch kolejnych szybów górniczych. Transport urobku solnego ułatwiała zbudowana w 1900 r. linia kolejowa. Eksploatację soli, głównie ze względów ekonomicznych, zakończono w 1992 r. W 1746 r. wybudowano pierwszą tężnię, następna powstała w 1749. Dziś można je oglądać w parku zdrojowym. W 1857 r. wzniesiono pierwszy budynek zdrojowy, zaś w 1881 r. uruchomiono sanatorium dla dzieci.
W 1928 r. zbudowano nowy dom zdrojowy, znacznie poprawiono infrastrukturę komunalną. Bad Salzdetfurth faktycznie
stawało się miastem, otrzymując formalnie prawa miejskie w 1949 r. W 1956 r. rozbudowano uzdrowisko o oddział kąpieli borowinowych. W 1973 r. miasto Bad Salzdetfurth liczyło 6000 mieszkańców. Rok później przyłączono doń sąsiednie gminy: Bodenburg, Breinum, Östrum, Wehrstedt,Detfurth, Wesseln, Groß Düngen, Klein Düngen, Heinde, Lechstedt, Listringen i Hockeln. Bad Salzdetfurth jest wyjątkowo pięknie położone. Do najcenniejszych obiektów zabytkowych należy zaliczyć XVII-wieczne domy w śródmieściu, kościół św. Jerzego i obiekty kopalni. Natomiast na wzgórzu Burgberg usytuowane są nowoczesne kliniki ortopedyczne. Uzdrowisko zaś oferuje borowiny, kąpiele solankowe, elektroterapię, masaże podwodne. Jest też w Bad Salzdetfurth pole golfowe i kąpielisko na wolnym powietrzu ze stałą temperaturą wody wynoszącą 23° C (można się kąpać w zimie!).

Muzeum w Bad Salzdetfurth
prowadzone siłami społecznymi przez Związek Górniczy (Bergmannsverein “Glückauf”). Członkowie stowarzyszenia sami wykonują sprzęt ekspozycyjny, aranżację plastyczną (plany i przekroje kopalni), zrekonstruowali mini-warzelnię odtwarzając proces
warzelniczny, klatkę szybową. Muzeum posiada bardzo interesującą, poglądową wystawę stałą dotyczącą w głównej mierze dziejów miejscowego warzelnictwa i górnictwa solnego, z mnóstwem ciekawych eksponatów. Szczególną uwagę zwracają liczne okazy geologiczne. Jest tam również specjalna ekspozycja poświęcona Bochni i naszemu muzeum (okazy solne z kopalni bocheńskiej, pamiątki górnicze, fotografie, wydawnictwa Muzeum im. Stanisława Fischera).

Henryk Feilhauer (1942 - 1999 r.)
Inicjator nawiązania kontaktów partnerskich pomiędzy Bochnią a Bad Salzdetfurth. Urodził się w 1942 r. w Czechowicach, gdzie skończył liceum ogólnokształcące. Po uzyskaniu matury rozpoczął studnia w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, które  następnie, w latach 1960 – 1965 kontynuował na Wydziale Sztuk Pięknych Uniwersytetu im. Mikołaja Kopernika w Toruniu. Jego mistrzami w nauce technik graficznych byli: prof. Jerzy Hoppen oraz Wojciech Jakubowski, który wprowadzał wtedy swoich studentów w świat ekslibrisu, jako pełnoprawnej formy artystycznej. Bezpośrednio po studiach Feilhauer podjął pracę nauczyciela w liceum ogólnokształcącym w Człuchowie.
Po siedmiu latach nauczania, w 1972 r. wygrał konkurs na stanowisko plastyka w Stoczni im. Komuny Paryskiej w Gdyni. Związał się z nią na dziesięć lat. W tym czasie zajmował się głównie medalierstwem, projektowaniem mebli, wnętrz, grafiką użytkową. Spośród uprawianych przez siebie rodzajów twórczości, najwyżej jednak cenił grafikę warsztatową i jej właśnie pozostał wierny do końca życia. Burzliwe wydarzenia z przełomu lat 70. i 80. sprawiły, iż zaangażował się bez reszty w działalność “Solidarności”, miedzy innymi w budowę pomnika Ofiar Grudnia 1970 w Gdyni. Od 1982 r. poświęcił się jednak całkowicie pracy artystycznej. Swe prace i rysunki wystawiał na wielu wystawach w kraju i zagranicą, m. in. w Niemczech, Argentynie, Kanadzie, Finlandii, Szwecji, Hiszpanii, Belgii, Japonii, Korei Południowej, Bułgarii, Jugosławii, Danii. Był laureatem wielu nagród, wyróżnień i medali honorowych m. in. w Malborku, Łodzi, w konkursie “Lucas Cranach –starszy w ekslibrisie” w Kronach (1983), w konkursie na ekslibris poświęcony pamięci G. D’Annunzio – Pescara (1988),I nagrody w międzynarodowym konkursie na ekslibris dla biblioteki Fundacji Dürerowskiej w Norymberdze (1988), III nagrody w konkursie poświęconym Albrechtowi Dürerowi w Gyula (1992), I nagrody na V Międzynarodowym Biennale Małej Formy Graficznej i Ekslibrisu w Ostrowie Wielkopolskim (1993) i szeregu innych. Pod względem technicznym był grafikiem biegłym do perfekcji. Dlatego z równą swobodą tworzył niewielkie grafiki i ekslibrisy jak i, ogromne pod względem rozmiarów,
 miedzioryty. Świat miedziorytu wyczarowywał w maleńkiej pracowni na poddaszu swojego domu, położonego w dzielnicy Bad Salzdetfurth – Vehrstaed, przy ulicy An der Schafweide 52. Odbitki z płyt wykonywał antiquo modo – ręcznie za pomocą własnej prasy miedziorytniczej. Należał niewątpliwie do ścisłej światowej czołówki miedziorytników. Słusznie napisała Joanna Grochowska w katalogu wystawy prezentowanej przed trzema laty w Częstochowie, iż w jego twórczości “niczym w lustrze odbija się sylwetka samego autora – jego skromność, powściągliwość, pokora, szacunek dla innych – ale przede wszystkim mądrość, talent, dojrzałość, równowaga wewnętrzna, wspaniała twórcza wyobraźnia, wyrafinowany intelekt i duchowa charyzma”. Do Niemiec wyjechał w 1988 roku. Nie była to z pewnością decyzja łatwa. Feilhauer był już wtedy artystą uznanym i cenionym, nie tylko w Polsce, laureatem prestiżowych nagród, prezentującym dorobek na licznych wystawach. Jedną z nich - grafiki i rysunku - pokazał w Muzeum w Bochni. Podczas otwarcia w dniu 3 kwietnia 1985 roku mówił pasjonująco o swym artystycznym zajęciu. Bochnię odwiedzał wtedy dość często. Przyjaźnił się ze środowiskiem bocheńskich bibliofilów skupionych w Towarzystwie Przyjaciół Książki, a w szczególności z plastykiem i utalentowanym introligatorem Mieczysławem Rudkiem – mieszkającym obecnie w Nowym Jorku oraz prezesem oddziału bocheńskiego Janem Flaszą.
W Niemczech Feilhauer odnalazł się znakomicie  jako artysta. Po początkowych, niemałych trudnościach natury bytowej, świetnie poznał środowisko Bad Salzdetfurth i stał się jednym z jego najważniejszych uczestników. Cieszył się szacunkiem artystów i tamtejszych władz miejskich. Zdobywając sobie liczne grono nowych przyjaciół, nie zapomniał jednak o dotychczasowych. Dlatego był tak bardzo lubiany przez tych, którzy mieli szczęście go poznać. Utrzymywał kontakty osobiste i korespondencyjne z artystami i bibliofilami w Polsce, dla każdego mając życzliwe, ciepłe słowo otuchy, jakąś ważną myśl. Jak nikt inny realizował w życiu starą maksymę, iż “przyjaciele naszych przyjaciół są naszymi przyjaciółmi”. Henryk Feilhauer cieszył się każdą prezentacją kultury polskiej w Niemczech, promował młodych polskich artystów pomagając im organizować wystawy i sprzedawać prace. Wspierał także innych utalentowanych artystów z krajów Europy Środkowej, m. in. świetnego grafika bułgarskiego Roberta Baramova. Wielką satysfakcję i radość sprawiła mu wystawa Górnicza Bochnia – dawniej i dziś zorganizowana w ratuszu Bad Salzdetfurth przez muzeum bocheńskie w 1998 r. Ostatnie lata to pasmo wielu sukcesów artystycznych Feilhauera – wystawy, nagrody, zaproszenia do uczestnictwa w jury najbardziej prestiżowych konkursów i przeglądów grafiki.
Zmarł 1 stycznia 1999 r. w Bad Salzdetfurth i został pochowany na tamtejszym cmentarzu. Pozostawił w żalu wielu przyjaciół, przede wszystkim w Polsce. To właśnie oni postanowili uczcić jego pamięć mszą świętą w Częstochowie. Jak napisał w zaproszeniu na tę uroczystość autor pomysłu, gdańszczanin Zbigniew Skrzypiec: “Śmierć Henryka, tak nagła i niespodziewana i Jego pogrzeb na obczyźnie spowodowały, że większość z Jego przyjaciół i znajomych nie miała możliwości osobistego z nim pożegnania. Chcąc oddać hołd pamięci Henryka w Jego rodzinnych stronach, z zachowaniem polskiej tradycji, organizujemy mszę św. w Jego intencji”. Nabożeństwo zostało odprawione 22 maja 1999 r. w Sanktuarium Miłosierdzia Bożego. Później odbył się wernisaż wystawy prac zmarłego artysty w Wyższej Szkole Pedagogicznej.

Oprac. Jan Flasza, (między innymi na podstawie materiałów udostępnionych przez inż. Jana Ludygę, mieszkającego obecnie w Bad Salzdetfurth.)

 


DANE ADRESOWE
GODZINY OTWARCIA

Muzeum w Bochni

im. prof. Stanisława Fischera
Rynek 20, 32-700 Bochnia
tel/fax: +48 14 612 24 26
tel. +48 14 612 32 85
email: kontakt@muzeum.bochnia.pl

wt-pt w godz od 10.00 - 16.00
so-nd w godz od 10.00 - 14.00
Niedziela - WSTĘP WOLNY
poniedziałki nieczynne dla zwiedzających!!!
 



Copyright © 2008 Muzeum im. prof. Stanisława Fischera w Bochni. Administrator
All rights reserved. Site design by Projektowanie Stron Internetowych